Marek Nowak
Pomimo dobrej kondycji wielu polskich przedsiębiorstw z branży morskiej, nadal występuje na światowym i europejskim rynku wiele zagrożeń, które należy przewidywać na szczeblu rządowym. Do jednych z najważniejszych należy podniesienie poziomu konkurencyjności firm stoczniowych.
Obecnie sektor budownictwa okrętowego w Polsce jest wykluczony z możliwości ubiegania się o dofinansowania ze źródeł unijnych. W związku z tym ma po prostu gorsze możliwości rozwojowe w stosunku do innych sektorów gospodarczych.
- W latach 2014-2020 nastąpiło wyłączenie z wykluczeń dotacyjnych sektora budownictwa okrętowego, jednak wytyczne Komisji Europejskiej z 23 lipca 2013 roku w sprawie pomocy regionalnej, obejmują teraz również pomoc regionalną dla przemysłu stoczniowego - mówi kierownik działu handlowego szczecińskiej firmy Finomar, Arkadiusz Świech. - Do tej pory mamy do czynienia z brakiem notyfikacji tego punktu ze strony polskiego rządu. W związku z tym w pierwszych konkursach dotacyjnych RPO WZ i RPO WP ogłoszonych przez Urzędy Marszałkowskie Województw Zachodniopomorskiego i Pomorskiego, a także przez Bank Gospodarstwa Krajowego firmy stoczniowe zostały wykluczone przedmiotowo. Mamy zamówienia i wywiązujemy się z nich, zyskując uznanie kontrahentów, jesteśmy zainteresowani dotacjami inwestycyjnymi, o które nie możemy się nadal starać ze względu na bezzasadnie istniejące wykluczenie przedmiotowe sektora budownictwa okrętowego. A to jest podstawowy klucz do podniesienia konkurencyjności polskich firm stoczniowych na rynkach międzynarodowych - dodaje.
O nowej perspektywie dotacji unijnych dla przemysłu stoczniowego pisaliśmy już na łamach naszego portalu: Nowa perspektywa dotacji unijnych dla przemysłu stoczniowego
Dwadzieścia lat ciągłych zmian
Na przykładzie historii produkcji firmy Finomar widać główne zmiany na polskim rynku stoczniowym w ciągu ostatnich dwudziestu lat. Finomar założony został w 1994 roku i od tego czasu świadczy usługi na rzecz przemysłu okrętowego. Początkowo (w latach 1994-1995) w większości wykonywał produkcję sekcji dziobowych, den podwójnych, sekcji burtowych, kominów, zrębnic lukowych i masztówek dla Stoczni Szczecińskiej S.A. W latach 1996-2002 nastąpił zwrot w kierunku współpracy ze stoczniami niemieckimi i norweskimi oraz równoległe świadczenie produkcji na rzecz przemysłu energetycznego (produkcja klap kominowych, żaluzji, kanałów spalin, obudów filtrów przeznaczonych do systemów odsiarczania spalin, klap rozdzielczych przeznaczonych do turbin gazowych, diverterów), a w latach 2001-2003 rozszerzono zakres produkcji o wykonywanie konstrukcji typu „offshore" (elementów konstrukcyjnych platform wiertniczych). Lata 2002-2009 to okres nawiązania stałej współpracy ze stoczniami niemieckimi w zakresie prefabrykacji sekcji okrętowych. W latach 2002-2006 obok dynamicznego wzrostu produkcji, Finomar zintensyfikował działania inwestycyjne mające na celu poprawę konkurencyjności firmy na rynku. Część z nich została zrealizowana przy wsparciu z Funduszu Phare 2001, Phare 2002 oraz SPO WKP Działanie 2.3. Udało się wtedy uzyskać aż 5 dotacji inwestycyjnych z Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.
- Dotacje zdecydowanie poprawiły konkurencyjność naszej firmy na rynku międzynarodowym - podkreśla Arkadiusz Świech. - Zwielokrotniliśmy sprzedaż, zwiększyliśmy zatrudnienie, zdecydowanie wzrosły płace pracowników oraz rentowność firmy.
Obecnie Finomar nazywany jest stocznią kadłubową. Produkuje kadłuby małych statków oraz sekcje i bloki okrętowe w zakresie od 50 do 1200 ton.
- Realizujemy także projekty obejmujące konstrukcje dla przemysłu energetycznego i „offshore” w szczególności tzw. „secondary structures for offshore windfarms” - wymienia Arkadiusz Świech. - Oferujemy również usługi w zakresie montażu za granicą wykonanych przez Finomar konstrukcji. Ponadto wykorzystując zakupioną z udziałem ww. dotacji maszynę do palenia, świadczymy usługi cięcia i gięcia blach stalowych i aluminiowych.
Finomar jest jedną z nielicznych firm stoczniowych Szczecina posiadających własny (zakupiony w roku 2006) zurbanizowany teren produkcyjny (ok. 5 ha przy Kapitanacie Portu) oraz przylegające do niego nabrzeże o długości 330 metrów. W związku z tym dodatkową usługą świadczoną przez Finomar stała się usługa wynajmu nabrzeża do celów postojowych i remontowych. Arkadiusz Świech podkreśla jednak, że bez szybkiego usunięcia przez polski rząd sektora budownictwa okrętowego z wykluczeń przedmiotowych, już wkrótce Finomar, podobnie jak wiele innych polskich firm stracić może na konkurencyjności.
Minister i nowe czasy
Marek Gróbarczyk, minister gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej zapowiada ustawę, która pozwoli odbudować polskie stocznie. Chce w niej zaproponować organizację branży stoczniowej w holdingach, co pozwoliłoby uniknąć wewnętrznej konkurencji prowadzącej do niewypłacalności zakładów. Jednym z ważniejszych przedsięwzięć nowego resortu ma być także postulowana od dawna, między innymi przez Tomasza Sowińskiego, reprezentującego Związek Miast Nadwiślańskich, odbudowa polskiej żeglugi śródlądowej na Odrze i Wiśle. Dziś zaledwie 0,6 proc. towarów jest przewożone polskimi rzekami, gdy na przykład transport wodny we Francji stanowi 40 proc. całego transportu krajowego, a w Holandii 35 proc.
Choć pojawiły się niedawno spekulacje dotyczące tego czy tania ropa i mniejsze zamówienia z Norwegii nie uderzą w polskie stocznie, w opinii ministra nadal opłacalna będzie także budowa statków offshorowych, statków do poszukiwania ropy i gazu, oraz jednostek związanych z bezpieczeństwem morskim. Nasze firmy stoczniowe budują także między innymi ekologiczne promy na LNG, statki serwisowe do obsługi ferm łososiowych, pontony, bloki przedłużenia statków i realizują zamówienia infrastrukturalne na przykład budowę i montaż mostów. Niezbędnym warunkiem utrzymania tej dobrej koniunktury jest dziś jednak utrzymanie konkurencyjności.
USS Idaho zwodowany. To kolejny, atomowy okręt podwodny typu Virginia dla US Navy
W Chinach odbył się chrzest kolejnego kontenerowca dla CMA CGM napędzanego LNG
W stoczni koło Sankt Petersburga zwodowano trałowiec dla rosyjskiej Floty Północnej
Meyer Werft zbuduje cztery nowe statki, które dołączą do floty Disney Cruise Line
Stocznia CRIST rozpoczyna budowę bloków fregaty programu "Miecznik"
Program targów SMM Hamburg 2024