ew
Analiza wielkości przeładunków portowych wskazuje, że Bałtycki rynek transportu morskiego odnotował w ubiegłym roku niewielki spadek wolumenu (-0,2%), co przełożyło się na obroty wynoszące szacunkowo 931,2 mln ton. Na wynik ten złożyły się z jednej strony przyrosty w portach rosyjskich (+4,1%), a z drugiej spadki w portach krajów członkowskich Unii Europejskiej (-1,7%).
Rosyjskie porty na Bałtyku przeładowały łącznie 256,4 mln ton w 2019 roku, co jest najwyższym wynikiem w historii, a jednocześnie oznacza 27,5% udział w rynku. Krajem posiadającym blisko dwudziestoprocentowy udział jest Szwecja (18,9%) z wolumenem szacowanym na 175,7 mln ton.
W tym wypadku jednak odnotowano spadek wynoszący -2,3%. Kolejne pozycje w strukturze zajmują trzy kraje o dziesięcioprocentowym udziale, w tym Polska (10,9%), Finlandia (10,7%) i Dania (10,0%). Wśród wskazanych państw jedynie Polska odnotowała przyrosty, które wyniosły +2%. W Finlandii, jak i w Danii przeładunki spadły o -2,3%. Negatywne zmiany były również udziałem portów łotewskich, litewskich i niemieckich. 2,5% wzrost przeładunku zanotowano zaś w Estonii.
Największym portem na Morzu Bałtyckim była rosyjska Ust-Luga, która zwiększając obroty przeładunkowe o 5% przekroczyła wolumen stu milionów ton przeładunków w 2019 roku (103,8 mln ton).
Motorem napędowym portu były przeładunki węgla i koksu, które zwiększając się o 17% w skali roku wyniosły 41,9 mln ton. Port obsłużył również 26,4 mln ton ropy naftowej (-5%) oraz 31,3 mln ton produktów ropopochodnych (+5%). Na drugą pozycję w zestawieniu powrócił port Primorsk, gdzie po przyrostach wynoszących 14% osiągnięto przeładunki na poziomie 61,0 mln ton, z czego 78% stanowiła ropa naftowa, natomiast resztę jej produkty. Pierwszą trójkę bałtyckich portów zamyka St. Petersburg, w którym przeładowano 59,9 mln ton (+1%). Najważniejszą grupą ładunkową w Petersburgu są kontenery generujące około 46% obrotów (27,4 mln ton). Pozostałą część wolumenu wypełniają w relatywnie symetryczny sposób ładunki masowe suche, masowe płynne oraz pozostała drobnica.
Wśród dziesięciu największych portów Morza Bałtyckiego znalazły się także trzy polskie porty. Najwyższej sklasyfikowany został Gdańsk z przeładunkami na poziomie 52,2 mln ton (+4%), co oznacza jego wejście do grona bałtyckich portów kategorii „+50”. Porty w Szczecinie i Świnoujściu uzyskując obroty wynoszące 27,5 mln ton (-4%) znalazły się na ósmej pozycji, tuż przed Gdynią z przeładunkami na poziomie 24,0 mln ton (+2%) w 2019 roku.
Patrząc na długookresowe zmiany wolumenu przeładunków portów Morza Bałtyckiego można mówić o bardzo umiarkowanym trendzie wzrostowym. W okresie 2004-2019 średni roczny przyrost (AAGR) wyniósł tutaj 1,9%. Należy jednak podkreślić, że przyrosty w portach państw członkowskich UE (które determinowały 85-75% obrotów) wyniosły w tym czasie 0,9%, natomiast wolumen ładunków w portach rosyjskich zwiększał się w tempie 6,0% rocznie. Wydaje się jednak, że dynamika rynku rosyjskiego nie będzie już tak silnie podbijać wyników całego regionu, dlatego też można spodziewać się względnej stabilizacji ogólnych obrotów, które determinowane będą coraz mocniej zmianami aktywności gospodarczej i handlowej krajów Bałtyku. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na duże projekty inwestycyjne realizowane i planowane w portach regionu, które mogą zmienić strukturę strumieni ładunkowych, a także na nowe rozwiązania transportowe stanowiące konkurencję dla przewozów morskich na Bałtyku.
dr hab. Maciej Matczak, prof. UMG
Instytut Morski
Uniwersytet Morski w Gdyni
Co tam panie w kontenerach? Chiny trzymają się mocno
Przemysł chemiczny UE pod globalną kroplówką. Ropa do UE płynie przez porty szerokim strumieniem
Rosja nielegalnie eksportuje zboże z okupowanych portów na Krymie i Morzu Azowskim
Anomalia w łańcuchach dostaw. Sezon przygotowań do Świąt Bożego Narodzenia 2024 rozpoczął się wyjątkowo wcześnie
Eksplozja kontenera w chińskim porcie zakłóca łańcuchy dostaw
Meksyk zwiększył dostawy ropy na Kubę mimo ryzyka amerykańskich sankcji