Maja Malinowska
Problematyka błędnej wagi kontenerów jest niezwykle ważna i pociąga za sobą poważne, często nieodwracalne skutki. Nowy obowiązek, obejmujący całą branżę transportową, dotyczy ważenia pełnych kontenerów przeznaczonych do transportu drogą morską. Jest to wynik postanowienia Konwencji o bezpieczeństwie życia na morzu (SOLAS), które wejdzie w życie 1 lipca 2016 roku. Zmiany te wprowadziła Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO). Regulacje zostały przyjęte w maju 2014 r. na 93. Posiedzeniu Komitetu Bezpieczeństwa Morskiego Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) i zaakceptowane przez Komitet w listopadzie 2014 r.
Problem z dokładnością podawanej wagi kontenerów już od lat był zauważany przez środowisko branży morskiej, lecz koszty z tym związane utrudniały rozwiązanie problemu. Na konieczność wprowadzenia powszechnie obowiązujących zmian wskazywały kraje takie jak Dania, Holandia, Stany Zjednoczone orz organizacje - BIMCO, IAPH, ICS, ITF i WCS, a prace nad treścią przepisów i wytycznych trwały już od 2010 r.
Na średniej wielkości kontenerowiec jednorazowo może zostać załadowane około 8 tysięcy kontenerów. Przy tak dużej ilości nawet niewielkie rozbieżności w wadze mogą być przyczyną katastrofy. Dlatego też problematyka wag kontenerów na statkach jest tak ważnym zagadnieniem w kwestii bezpieczeństwa na morzu. Niepoprawnie zdeklarowana waga kontenera może przyczynić się do problemów ze sterownością i stabilnością statku, zapadnięcie się stosów kontenerów, przekraczanie dopuszczalnych naprężeń kadłuba i w najgorszym wypadku śmierć załogi.
SOLAS – nowe przepisy konwencji
SOLAS (International Convention for the Safety of Life at Sea) – jest międzynarodową konwencja o bezpieczeństwie życia na morzu, mająca na celu ustalenie jednolitych zasad i przepisów budowy statków, jak również wzorów wystawianych dokumentów. Została ona uchwalona w dniu 1 listopada 1974 r. Obecnie obowiązująca konwencja ma zastosowanie do statków odbywających podróże międzynarodowe i budowanych po 01.09.1984 r.
Zmiany wprowadzone do konwencji SOLAS mają na celu lepsze zabezpieczanie przed katastrofami morskimi, które są wynikiem niewłaściwych danych dotyczących wag kontenerów.
Zgodnie z tym rozporządzeniem załadowca (niezależnie od tego kto fizycznie zapełnił kontener), ma obowiązek zweryfikowania wagi kontenera i zadeklarowania tej wagi brutto kontenera przewoźnikowi morskiemu i terminalowi przed załadunkiem towaru na burtę. Jednocześnie operatorzy terminali oraz statków są zobowiązani do uwzględnienia podanej wagi kontenerów i odmowy załadunku w przypadkach, gdy waga kontenera nie została zweryfikowana.
Według nowych przepisów pełne kontenery nie będą mogły zostać załadowane na statek dopóki ich waga netto (czyli waga towaru) i waga brutto (kontenera wraz z towarem) nie zostanie ustalona.
Dwie metody ważenie kontenerów
1. Po załadowaniu i zaplombowaniu kontenera, załadowca bądź uprawniona osoba trzecia waży kontener za pomocą skalibrowanego, certyfikowanego sprzętu. Skala, waga, urządzenia dźwigowe lub inne urządzenia stosowane w celu sprawdzenia masy całkowitej pojemnika muszą spełniać obowiązujące normy dokładności i wymagań kraju, w którym jest używane urządzenie. System ten znajduje zastosowanie dla każdego pełnego kontenera i wszelkiego rodzaju towarów. Dużym minusem powyższej metody jest fakt, że przewoźnik poznaje ciężar ładunku dopiero po zapakowaniu kontenera, a może to być już zbyt późno by wprowadzić konieczne zmiany. (SOLAS Regulation, paragraph 4.1; IMO Guidelines, paragraph 5.1.1. , IMO Guidelines, paragraph 7.1. )
2. Druga metoda polega na tym, że załadowca bądź uprawniona osoba waży zawartość kontenera, ładunek i opakowania po czym dodaje wagę pustego kontenera. Sprzęt używany do ważenia zawartości pojemnika musi spełniać obowiązujące normy dokładności i wymagań kraju, w którym jest używane urządzenie. Oszacowanie masy zawartości pojemnika nie jest dozwolone. Dzięki tej metodzie waga kontenera jest znana jeszcze przed załadunkiem na statek. (IMO Guidelines, paragraph 5.1.2. , IMO Guidelines, paragraph 7.1. , IMO Guidelines, paragraph 12.1.)
W obydwu przypadkach przepisy prawa krajowego doprecyzują, jakie przyrządy i jaki stopień dokładności pomiarów będzie wymagany by zrealizować zakładany cel.
Uwaga!!! Obowiązek sprawdzenia wagi należy do właściciela ładunku, jednak jeśli przewoźnik nie dopełni obowiązku wynikającego ze zmian przepisów konwencji może narazić się na sankcje karne.
Dokumentacja
Regulacja SOLAS wymaga od nadawcy zawarcia zweryfikowanej wagi pełnego kontenera w dokumencie transportowym. Dokument ten może być częścią instrukcji konosamanetowych wysyłanych do armatora bądź odrębnym komunikatem, zawierającym zaświadczenie wagi kontenera sprawdzonej przy użyciu skalibrowanego sprzętu.
W każdym wypadku dokument powinien jasno wyrażać, że jest to zweryfikowana masa brutto. Zweryfikowana masa powinna być wyrażona w kilogramach lub funtach, w zależności od których środek jest stosowany w danej jurysdykcji. mogą być stosowane metody elektronicznych środków przekazu, takich jak Electronic Data Interchange (EDI) lub elektronicznego przetwarzania danych (EDP). (Wytyczne IMO, pkt 6.3.) Niezależnie od formy, dokument deklarowania weryfikowanej masy brutto opakowanego pojemnika musi być podpisany przez osobę upoważnioną przez nadawcę. (Wytyczne IMO, pkt 6.2.)
Przepływ informacji – załadowca. przewoźnik, terminal (regulacje obligatoryjne)
Załadowca – odpowiedzialny za podanie dokładnej zweryfikowanej wagi brutto dla każdego kontenera (bez względu, kto faktycznie załadował kontener)
Operatorzy statku i terminala są zobowiązani do używania zweryfikowanej wagi brutto kontenerów w celu planowania załadunków na statek i nie mogą załadować kontenera, który nie posiada tej zweryfikowanej wagi
W celu wdrożenia przepisów konwencji SOLAS oraz zapewnienia efektywnego i płynnego przepływu handlu, strony w łańcuchu dostaw muszą dokonać uzgodnień dotyczących terminowego przekazywania i wymiany sprawdzonych informacji wagi kontenera. Są to wymogi handlowe i operacyjne, a nie wymogi regulacyjne.
SOLAS wymaga podania zweryfikowanej wagi kontenera operatorem statku i terminala przed fizycznym załadunkiem na statek
Armatorzy narzucają załadowcą “cut-off times” do którego są zobowiązani dostarczyć zweryfikowaną wagę brutto kontenera
Jeżeli kontener jest ważony poza terminalem kontenerowym, przewoźnik jest zobowiązany do przekazanie tej zweryfikowanej wagi do operatora terminala w uzgodnionej formie w odpowiednim czasie, by terminal posiadał tę informację po przybyciu pełnego kontenera na terminal
Problemy od kuchni
Port w Świnoujściu w ogóle nie posiada wag do kontenerów, natomiast terminale w Gdańsku, Gdyni i Szczecinie są w stanie zważyć stosunkowo niewiele kontenerów. Przykładowo termianl DB Port Szczecin posiada w tej chwili jedną wagę umieszczoną na spreaderze wozu kontenerowego a pod koniec lipca będzie druga. Mimo inwestycji w portach duża część weryfikacji wag kontenerów będzie musiała odbywać się w głębi naszego kraju.
Jak każde nowe przepisy wchodzące w życie i te pociągają za sobą konieczność zmian wewnątrz firm. Z perspektywy armatora pierwszą pojawiającą się bolączką jest moment podania wagi przez spedycję, przewoźników. Często instrukcje konosamentowe dużych i stałych klientów są podawane po wypłynięciu statku, a w tych instrukcjach jest deklarowana waga, która teraz musi być znana wcześniej. Drugi już mniejszy problem do rozwiązania to rozdzielenie pracy, czyli który dział ma pilnować dostarczenia tej informacji. Jak na razie kary za źle podane wagi przez klientów nie są nam znane.
W związku z ciągłym rozwojem transportu i coraz większymi kontenerowcami w eksploatacji, skutki w nieprawidłowościach związanych z brakiem weryfikacji wag kontenerów mogą być coraz poważniejsze i prowadzić do dużych strat. Warunkiem uniknięcia poważnej katastrofy jest deklaracja i dokładne ważenie przed załadunkiem na statek. Nowe przepisy będą wymuszały weryfikację wagi kontenerów nim zostanie dopuszczony na pokład statku, a potem do dalszej drogi do innych portów, jednych z 169 w państwach członkowskich UE. Wydaje się, iż ta nowelizacja ma przynieść same korzyści na obszarze bezpieczeństwa na morzu i zdrowia oraz życia na statkach. Jednak ze względu na ograniczoną ilość bądź całkowity brak wag na terminalach, proces ważenia kontenerów może prowadzić do zwiększenia kosztów przewozu.
Co tam panie w kontenerach? Chiny trzymają się mocno
Przemysł chemiczny UE pod globalną kroplówką. Ropa do UE płynie przez porty szerokim strumieniem
Rosja nielegalnie eksportuje zboże z okupowanych portów na Krymie i Morzu Azowskim
Anomalia w łańcuchach dostaw. Sezon przygotowań do Świąt Bożego Narodzenia 2024 rozpoczął się wyjątkowo wcześnie
Eksplozja kontenera w chińskim porcie zakłóca łańcuchy dostaw
Meksyk zwiększył dostawy ropy na Kubę mimo ryzyka amerykańskich sankcji