Projekt OCEAN2020 dedykowany budowaniu kompleksowej świadomości sytuacyjnej na morzu (ang. Maritime Situational Awareness – MSA) znajduje się obecnie na półmetku realizacji. Polska Grupa Zbrojeniowa S.A. i wchodzący w jej skład Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Centrum Techniki Morskiej SA aktywnie uczestniczą w tym zakrojonym na szeroką skalę ogólnoeuropejskim projekcie badawczo-rozwojowym, finansowanym z funduszu Europejskiej Agencji Obrony (ang. European Defence Agency EDA).
Celem projektu jest wypracowanie propozycji kompleksowych rozwiązań dedykowanych budowaniu świadomości sytuacyjnej na morzu, szeroko wykorzystujących innowacyjne technologie, w tym kompleksowe użycie systemów bezzałogowych, w obszarze pozyskiwania, analizowania oraz fuzji i dystrybucji informacji o zagrożeniach bezpieczeństwa w środowisku morskim.
Wypracowane w ramach projektu OCEAN2020 rozwiązania, w efekcie końcowym przyczynią się do zwiększenia poziomu bezpieczeństwa żeglugi na akwenach morskich będących w jurysdykcji krajów członkowskich UE. Dotyczy to zarówno sfery bezpieczeństwa jak i ochrony żeglugi (ang. safety and security at sea).
W realizację projektu łącznie zaangażowało się 43 konsorcjantów z 15 krajów.
Harmonogram realizacji projektu zakładał przeprowadzenie dwóch ćwiczeń-testów morskich projektowanego systemu, z których pierwsze zaplanowane na Morzu Śródziemnym (Med Sea Demo) zostało zrealizowane w listopadzie 2019 r na wodach Zatoki Tarenckiej.
Rozmach przedsięwzięcia obejmował łącznie użycie 9 systemów bezzałogowych, sześciu okrętów należących do marynarek wojennych Włoch, Hiszpanii, Grecji i Francji oraz elementów dowództw operacyjnych tych krajów (ang. Maritime Operational Center –MOC). W ramach realizowanych scenariuszy siły prowadziły monitoring akwenów morskich ukierunkowany na wczesne wykrycie symptomów zagrożeń bezpieczeństwa oraz zwalczanie zagrożeń asymetrycznych. W prowadzonych działaniach szeroko wykorzystano zaawansowane technologie w obszarach łączności, dowodzenia i rozpoznania, w tym technologie i łącza satelitarne.
Warunkiem powodzenia była integracja sił i środków, biorących udział w ćwiczeniu, w ramach jednego spójnego systemu zapewniającego wymianę informacji rozpoznawczej oraz danych z rozpoznania pozyskanego z sensorów systemów bezzałogowych, w czasie rzeczywistym. Przyjęte rozwiązania skutecznie wspierały budowanie kompleksowego obrazu sytuacji operacyjno-taktycznej na morzu, zapewniając zwiększenie efektywności procesów podejmowania decyzji i dowodzenia siłami dla potrzeb prowadzenia operacji zwalczania zagrożeń na morzu.
Przeprowadzone z powodzeniem ćwiczenie oraz zakończenie procesu analiz i oceny pozyskanych materiałów, a także zebranie wniosków dotyczących technicznych i technologicznych aspektów wykorzystania systemów bezzałogowych, stanowi kamień milowy określający zrealizowanie połowy zakresu prac przewidzianych do realizacji w ramach projektu.
W procesie przygotowania i realizacji demonstracji systemu na Morzu Śródziemnym lider projektu OCEAN2020, włoski koncern Leonardo S.p.A., był głównym koordynatorem ćwiczenia odpowiedzialnym za poszczególne przedsięwzięcia, z których najważniejszymi były:
- sprawdzenie zastosowania innowacyjnych rozwiązań funkcjonujących oraz wdrażanych obecnie w działających systemach łączności, dowodzenia i wymiany informacji;
- integracja systemów bezzałogowych z okrętowymi systemami dowodzenia (Combat Management System CMS);
- utworzenie sieci dystrybucji danych do narodowych ośrodków dowodzenia oraz do eksperymentalnego europejskiego ośrodka dowodzenia;
- testowanie i ocena stanu integracji dedykowanych i organicznych systemów bezzałogowych z platformami nawodnymi (m.in. uruchomienie, wodowanie i podejmowanie oraz przekazywanie kontroli w ramach realizowanej misji);
- wykorzystanie i fuzja danych z dostępnych systemów sensorycznych (m. in. EO, radar, AIS) w celu zebrania określonego zestawu informacji rozpoznawczej i jej dalszej dystrybucji.
Polskim wkładem było opracowanie narzędzia umożliwiającego analizę danych zebranych w ramach ćwiczenia, w ramach tzw. procesu „post mission analysis”. Mając na uwadze uwarunkowania projektu OCEAN2020, dotyczące możliwości skorzystania z narzędzia przez wszystkich konsorcjantów w ramach projektu, OBR CTM S.A. opracował rozwiązanie wykorzystujące oprogramowanie geoinformacyjne GIS (QGIS).
Wypełniając wymagania postawione dla narzędzia analitycznego, zaprojektowano rozwiązanie umożliwiające otworzenie sytuacji taktyczno operacyjnej pozwalające na:
- zobrazowanie statyczne i dynamiczne planowanych i rzeczywistych tras przemieszczania się sił własnych oraz pozostałych obiektów nawodnych w tym sił oponenta (przeciwnika), z uwzględnieniem standardów opisu sytuacji taktycznej;
- dodawanie i korelowanie wszelkiego rodzaju dodatkowych informacji z obiektem i jego trasą przejścia;
- możliwość dołączenia („zagnieżdżania”) materiału video i rozpoznania obrazowego z elementów sensoryki systemu w powiązaniu z pozycją obiektu –celu lub konkretnego nosiciela sensora według kryterium czasu i miejsca;
- statyczne i dynamiczne zobrazowanie procesu ewaluacji obiektów –celów (tj. zmian statusu celu od „NEUTRAL” do „HOSTILE”, w statyce na osi trasy przemieszczania się obiektu, w odwzorowaniu dynamicznym skorelowane co do czasu i miejsca zmiany statusu);
-filtrowanie informacji według rodzaju sił, cech obiektów oraz potrzeb operatora z możliwość dynamicznego przeglądu rozwoju sytuacji operacyjnej na „osi czasu”.
Ponadto zastosowanie funkcjonalności oferowanych przez oprogramowanie
typu GIS, zapewnia możliwość przeprowadzenia szereg analiz ilościowych i
jakościowych przydatnych w procesie analizowanie działań, takich jak
efektywność wykorzystania sił i środków czy analiza dokładności
określania pozycji obiektu-celu przez różne elementy systemu.
Produkty
tych analiz zostały wykorzystane w ramach opracowania formalnej
dokumentacji ćwiczenia, a zebrane na Morzu Śródziemnym doświadczenia
posłużyły na dalszy rozwój narzędzia analitycznego i przygotowanie jego
kolejnej wersji do przyszłych analiz dotyczących testów planowanych na
Morzu Bałtyckim w 2021 roku.
Całościowe wyniki badań
realizowanych w ramach morskich testów projektowanego systemu zostaną
wykorzystane do dalszych prac w ramach OCEAN2020, jak również w
kolejnych projektach realizowanych przez EDA .
Kolejnym
przedsięwzięciem wkraczającym w końcową fazę i jednocześnie kierowanym
przez OBR CTM S.A. jest realizacja pakietu roboczego zatytułowanego
„Human Factor”, który stanowi typowy przykład działalności badawczej
ukierunkowanej na osiągnięcie wymiernych celów w niedalekiej
przyszłości.
Dotychczasowe doświadczenie OBR CTM S.A. zebrane
w ramach projektowania systemów dowodzenia, a także stałe
zainteresowanie poszukiwaniem nowatorskich rozwiązań w tym obszarze,
umożliwia wielopoziomową analizę interakcji człowiek – technologia,
zachodzącą pomiędzy użytkownikami końcowymi obecnych i przyszłych
systemów morskich.
W procesie projektowania przyszłych
systemów walki wysoce nasyconych technologią i informacją oraz w
znacznym stopniu zautomatyzowanych lub nawet wyposażonych w elementy
tzw. „sztucznej inteligencji” lub samouczących sie, ważnym jest
określenie trendów, czy wskazanie przyszłościowych rozwiązań
umożliwiających minimalizację zagrożeń wynikających ze ograniczeń
charakterystycznych dla czynnika ludzkiego (błędów operatora lub braku
działania).
„Human Factor” ukierunkowany jest na
usprawnienie procesów wynikających z interakcji występującej na styku
człowiek – maszyna/system/technologia. W ramach tego pakietu, analizom
podlegają psychofizyczne i ergonomiczne aspekty wynikające z obecności
czynnika ludzkiego w systemie (czyli operatora).
Efektem prac realizowanych w tym pakiecie roboczym jest opracowanie założeń do wykonania interfejsu operatora, z uwzględnieniem poziomu dowodzenia, począwszy od operatora pojedynczego pojazdu bezzałogowego, poprzez operatora okrętowego systemu zarządzania walką, na operatorze europejskiego centrum operacyjnego komponentu morskiego (Martime Operational Centre – MOC).
W kolejnych miesiącach trwania
projektu OCEAN2020 zaplanowano realizację ćwiczenia morskiego na Morzu
Bałtyckim, którego gospodarzem będzie Szwedzka Królewska Marynarka
Wojenna wspierana przez koncern SAAB.
Jednym z elementów
zróżnicowanego systemu łączności zapewniającego wymianę informacji w
zakresie OKRĘT-BRZEG (SHIP-SHORE) będzie radiostacja RKP-8100 produkcji
OBR CTM SA. Radiostacja pracuje w zakresie częstotliwości od 1,5 MHz do
512 MHz (HF / VHF / UHF) z możliwością wykorzystania trybu „frequency
hopping” i zachowaniem możliwości pracy w systemie transmisji danych
Link-11. W celu wykorzystania jako element mobilny systemu komunikacji
radiowej, radio jest zintegrowane z adapterem w celu zwiększenia mocy
sygnału do 150 W (dla pasma HF) i 50 W (dla pasma VHF).
Przewidziane
do realizacji scenariusze ćwiczenia stanowić będą kolejny krok mający
na celu zaprezentowanie rozwiązań z obszaru fuzji i zarządzania dużą
ilości danych w czasie rzeczywistym, pozyskanych w efekcie kompleksowego
wykorzystania systemów bezzałogowych w różnych wariantach ich
konfiguracji.
Dane i analizy, uzyskane z ostatniego
planowanego przez Konsorcjum testu morskiego systemu, uzupełnią
dotychczasowo opracowany materiał i możliwą przeprowadzenie ostatecznych
analiz i zamknięcie projektu.
Podsumowując, OCEAN2020
bazując na bezpośredniej współpracy partnerów międzynarodowych na
każdym etapie realizacji projektu, umożliwia budowanie wspólnego w UE
kierunek rozwoju systemów budowania świadomości sytuacyjnej i wczesnego
identyfikowania zagrożeń.
Ponadto, uzyskana w efekcie
współpracy podmiotów międzynarodowych baza wiedzy oraz możliwość
wymiany doświadczeń i tzw. „know how”, stanowi swego rodzaju wartość
dodaną dla OBR CTM S.A., PGZ SA jako lidera polskiego przemysłu
obronnego oraz Sił Zbrojnych RP, a w szczególności Polskiej Marynarki
Wojennej.
Więcej informacji: www.ocean2020.eu
Siły USA zatopiły dwie łodzie bojowników Huti
Grecki tankowiec trzykrotnie zaatakowany na Morzu Czerwonym
Zdaniem niemieckich służb Nord Stream wysadził Ukrainiec mieszkający w Polsce. Według polskich władz... wyjechał z kraju
Pierwszy nakaz aresztowania za ataki na Nord Stream
Rosyjska Flota Pacyfiku ćwiczy zwalczanie okrętów podwodnych
Minister obrony Estonii: wyjaśnienia Chin ws. uszkodzenia Balticconnector są wątpliwe