Ostatnie miesiące pokazały jak dużym wyzwaniem dla przemysłu morskiego jest wprowadzenie narzędzi oraz rozwiązań cyfrowych, co zostało wymuszone pandemią Covid-19. Wspomniana cyfryzacja obejmuje wszystkie nowe technologie, które mają na celu zwiększenie wydajności oraz bezpieczeństwa procesów transportowych.
Ciężko zliczyć, a nawet wymienić wszystkie dostępne rozwiązania cyfrowe. Rozwiązania te można kwalifikować od różnego rodzaju czujników, sterowników po technologie komputerową i sztuczną inteligencje. Część z nich jest powszechna w wielu terminalach, poprzez stosowanie systemów operacyjnych terminali (TOS) i powiązane systemy, które zwiększają wydajność. Wykorzystanie technologii pomagającej w ograniczaniu błędów ludzkich i usprawnianiu kontroli w całym łańcuchu dostaw, zdecydowanie wpływa na zwiększenie bezpieczeństwa.
W branży morskiej stosuje się również różnego rodzaju oprogramowania zdolne do wykrywania niezadeklarowanych lub niebezpiecznych towarów. Stanowi to sztandarowy przykład wykorzystania sztucznej inteligencji do wykrywania oszustw i nieprawidłowo zadeklarowanych ładunków. Nowe możliwości techniczne wynikające z cyfryzacji, umożliwiają znacznie łatwiejsze i szybsze gromadzenie danych. Pozwala to zmniejszyć obciążenie pracą członków załogi, a także stosunkowo wcześnie odkryć krytyczne warunki i reagować na nie, jednocześnie zwiększając bezpieczeństwo statku i pracy.
Jednym z głównych wyzwań, z jakimi boryka się przemysł morski, są pożary na pokładach statków, a dokładniej w maszynowniach lub w kontenerach towarowych. Branża stara się powstrzymać i zwalczać pożary na pokładzie statków, a nawet w portach lub terminalach, podczas gdy inne wypadki, takie jak te spowodowane zderzeniami statków, awarie silników, eksplozje ładunków, źle zapakowane kontenery, skrzynie z nadmierną masą lub zła pogoda, są równie poważnym problemem. Międzynarodowa Unia Ubezpieczeń Morskich (IUMI) podkreśliła w zeszłorocznym raporcie statystycznym, że rok 2019 charakteryzował się dużą liczbą pożarów na kontenerowcach. IUMI podnosząc tę kwestię zaleciło, aby systemy przeciwpożarowe były rozmieszczone w celu rozdzielenia statku na przedziały pożarowe, z których można odizolować pożar, zapobiegając jego rozprzestrzenianiu się na inne pomieszczenia.
Warto mieć na uwadze, że do wielu wypadków dochodzi z powodu braku wiedzy o tym, co znajduje się w kontenerze. Kluczem do zapobiegania wielu stratom może być przejrzystość na etapie rezerwacji, na którym należy wykryć niebezpieczny ładunek. Pozwoli to w efektywny sposób prawidłowo obchodzić się i umieścić kontenery w odpowiednim miejscu na statku. Incydent związany z podanym wyżej przykładem odnotowano na początku roku, kiedy to baterie litowo-jonowe przechowywane w kontenerze na pokładzie chińskiego kontenerowca Cosco Pacific eksplodowały i doprowadziły do pożaru ładunku. Ujawniono, że kontenerowiec Cosco Pacific miał szczęście, że uniknął poważnego incydentu, ponieważ baterie litowo-jonowe na statku nie zostały zadeklarowane i dlatego zostały nieprawidłowo zabezpieczone.
Federalne Biuro Badania Wypadków Morskich (Bundesstelle für Seeunfalluntersuchung - BSU), niemiecka agencja zajmująca się badaniem wypadków i incydentów morskich, zaleciło w jednym ze swoich raportów z wypadku, aby Federalne Ministerstwo Transportu i Infrastruktury Cyfrowej prowadziło kampanię w Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) dotyczącą dalszego rozwoju systemu regulacyjnego towarów niebezpiecznych oraz wprowadzenie lepszych ograniczeń transportowych, w tym poważniejszych sankcji za nieprawidłowe deklarowanie właściwości swoich ładunków.
Zgodnie z raportem BSU, zalecono również IMO dodanie postanowienia do Konwencji SOLAS, mającego na celu poprawę wymagań technicznych dla sprzętu przeciwpożarowego na kontenerowcach. W branży morskiej wskazuje się jednak, że od tamtego czasu nie nastąpił żaden znaczący postęp w technologii zwalczania pożarów na pokładzie.
Liderzy przemysłu morskiego wskazują na jedną z możliwych poprawek technicznych, która nie została jeszcze opracowana iw drożona do poziomu standardu branżowego, jaką jest technologia „blockchain”. Technologia ta może znacznie ulepszyć systemy monitorowania w portach i terminalach oraz zwiększyć wydajność procesów wykrywania. Połączenie danych z wielu źródeł stanowić będzie wsparcie przemysłu morskiego, m.in. w szybszym podejmowaniu lepszych decyzji. Nowe technologie oparte na chmurze, takie jak platformy big data i cyfrowe technologie, zaczynają wywierać ogromny wpływ na sposób, w jaki branża zarządza informacjami oraz jak statki i ich komponenty są projektowane, budowane i testowane. Blockchain umożliwia wspólne i niezmienne przechowywanie danych oraz umożliwia budowanie zaufania między stronami bez pośrednictwa. Ma również zastosowanie w różnych przypadkach użycia w branży żeglugi kontenerowej, takich jak dokumentacja załogi, zarządzanie łańcuchem dostaw paliw żeglugowych, oraz deklarację towarów niebezpiecznych. Użycie blockchain mogłoby umożliwić natychmiastowe fizyczne inspekcje i poprawić wyniki w terenie, rejestrowanie transakcji i dostarczanie cyfrowych i fizycznych dowodów zgodności.
Według systemu powiadamiania o zdarzeniach ładunków (CINS), prawie 25% wszystkich poważnych incydentów na pokładzie kontenerowców było spowodowanych błędnie zadeklarowanym ładunkiem, z których większość to pożary. Ciągłe śledzenie i monitorowanie zawartości kontenerów morskich jest niezwykle złożonym zadaniem, które wymaga współpracy między zainteresowanymi stronami oraz wysokiego poziomu interoperacyjności danych i wymiany informacji.
Kontenery transportowe często zawierają niewiele informacji o ich zawartości lub nie zawierają jej wcale. W najlepszym przypadku kod produktu jest skanowany, śledzony i zarządzany przez zamknięte systemy danych, które rzadko współpracują z systemami danych zarządzanymi przez innych interesariuszy w ramach połączonego łańcucha wartości. Sytuację pogarsza słabe egzekwowanie przepisów, złożoność dokumentacji i brak przejrzystości zawartości kontenerów.
Kryzys związany z pandemią Covid-19 dobitnie pokazał, jak ważne jest, aby firmy były obeznane z technologią i posiadały umiejętność korzystania z narzędzi cyfrowych, aby stawić czoła nieoczekiwanym i bezprecedensowym sytuacjom. Firmy, które dostosowały się do wymagań już uzyskały istotną przewagę nad swoimi konkurentami. Chociaż kilka elementów branży opiera się tej fazie transformacji, wydaje się, że rewolucja technologiczna nieuchronnie doprowadzi do radykalnej zmiany w sektorze morskim.
Marek Czernis Kancelaria Radcy Prawnego
Podatki marynarskie Polska – Dania. Wymiana informacji podatkowych w 2024 roku
Konosament czarterującego – wybrane zagadnienia
Statki pod kontrolą. Inspektorzy PSC zapewniają bezpieczeństwo załóg, statków i środowiska
Podatki marynarskie: od 1 lipca 2024 roku sprzedaż na platformach internetowych a skutki podatkowe
Viaro Energy przejmuje aktywa Shell i ExxonMobil w południowej części Morza Północnego w Wielkiej Brytanii
Angielskie polisy ubezpieczeniowe – sytuacja po Brexit